Making sense of technology

Алаяқтық

Новости технологий, бизнеса и цифровизации в Казахстане.

Все Кибербезопасность Финтех AI Гейминг Госсектор
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Алаяқтар пошта арқылы қалай қорқытып, ақша бопсалайды

«Kaсперский зертханасының» мамандары электрондықпошта арқылы пайдаланушыларды бопсалауға тырысатыналаяқтардың қазіргі тәсілдерін талдады. Сарапшылардыңайтуынша, бұл киберқатер бұрыннан бар болғанымен, алаяқтардың «аңыздары» үнемі жаңарып, хаттардыңмазмұны барған сайын жеке сипатқа ие болып, нанымдырақ болып келеді. Алайда көбінесе мұндай үрейтудыратын хаттардың артында нақты қауіп жоқ. Төменде әртүрлі тілдерде кездесетін қазіргі бопсалау тәсілдері келтірілген: Аңыз — құрылғыны бұзу. Мұндай хаттарда алаяқтар құрбанның құрылғысына — камерасына, микрофонына, фотосуреттері мен бейнежазбаларына, жеке хат алмасуларына және браузер тарихына — қол жеткізгенін мәлімдейді. Пайдаланушының жеке немесе интим материалдары интернетке таралып кетпес үшін олар ақшажіберуді талап етеді. Кейде хат авторлары тіпті «адалкеңес» беріп, болашақта мұндай жағдайға түспеу үшінқұпия сөздерді жиі ауыстыруға және күмәнді сілтемелергеөтпеуге шақырады. Аңыз — жалдамалы кісі…

14 ноября, 2025 · 4 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Қазақстанда кибералаяқтарға қарсы күрес күшейтілуде

Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Ішкі істер министрлігінің құрылымында киберқылмыстарға қарсы іс-қимыл департаменті құрылды. Бұл бөлімше интернет-алаяқтықты ашумен қатар, қылмыстың алдын алу, ұйымдастырушылық жұмыстар жүргізу және осы саладағы заңнаманы жетілдіру функцияларын да орындайды.…

9 июля, 2025 · 2 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Дауыстарды қолдан жасау және лэндинг-тұзақтар: қазақстандықтар фишинг туралы не біледі

Қазіргі таңда киберқылмыс барған сайын күрделене түсуде және бұл процесте корпоративтік фишинг жетекші орында. Кибершабуыл әдістері туралы хабардар болғанына қарамастан көптеген компаниялар алаяқтардың алдында осал болып қалуда.  2025 жылғы қаңтар-наурыз аралығында Қазақстанда…

3 июля, 2025 · 3 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықҰлттық банк

Алаяқтарды ақша аударымына дейін анықтайтын болады: Ұлттық банк Антифрод-орталығының жоспарлары

Қазақстан Ұлттық банкі қаржылық қауіпсіздік экожүйесіндегі негізгі буын саналатын Антифрод-орталықтың бір жылдық жұмысын қорытындылады. 2024 жылғы шілдеден бері 2,5 млрд теңгеден астам сомаға 63 мыңнан астам күмәнді транзакция бұғатталған. Орталықтың жұмысы арқасында…

11 июня, 2025 · 2 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықбанк

ҚРҚНРДА: қазақстандықтар ақшаны өз еркімен алаяқтарға береді — банктер кінәлі емес

Қаржылық алаяқтықтың көпшілігі банктік қосымшалардың осалдығынан емес, азаматтардың өз әрекеттерінен туындайды. Бұл туралы ҚР Қаржылық реттеу және дамыту агенттігі (АРРФР) төрағасының орынбасары Олжас Қизатов Сенаттың кулуарында мәлімдеді. Оның айтуынша, алаяқтық операциялардың 95%-ы…

29 мая, 2025 · 1 мин чтения
head hunterАйтарлықITАлаяқтық

Алаяқтар үміткерлерді алдау үшін қандай аңыздарды қолданады

Ізденушілерді нысанаға алған алаяқтар көбіне қандайайла-тәсілдерді қолданады және жұмыс іздеу процесіқауіпсіз болу үшін не істеу керек? Біздің мақаладаүміткерлерге көмектесетін мысалдар мен кеңестерді дайындадық. Алаяқтардың үміткерлерді алдау үшін жиіқолданатын айлалары Алаяқтар ақпаратты не ақша алдап алуы үшін түрліамалдар қолданады, және олардың жаңа сценарийлеріүнемі пайда болып отырады. Бірақ кейбір әдістер бар, олар бұрыннан тиімді екенін түсініп, қайта-қайтапайдаланады. Біз ең жиі кездесетін екі тәсіл туралыайтып береміз. Электрондық поштаңызға жұмыс іздеуге арналған сервис не сайт атынан келгендей болып, сіздің атыңыздан кіргенітуралы дабыл беріп, шұғыл түрде құпиясөзді ауыстырудыталап ететін хат келеді. Әдетте, сілтеме немесе нұсқаулықберіледі. Егер пайдаланушы осы нұсқаулықтардыорындаса, алаяқтардың сайтына тап болады. Бұл бет шынайы сервис бетінен айнымайтын болуы мүмкін. Жаңақұпиясөз орнату үшін ескі құпиясөзді енгізгенде, адам өзібайқамай, жеке не төлем деректері сақталған аккаунтынақолжетімділікті беріп қояды. Алаяқтар мессенджерлер арқылы немесе қоңырау шалып, өзін кадр агенттіктері немесе жұмыс іздеуплатформаларының өкілі ретінде таныстырады. Олардыңсөздері тартымды естілгенімен, ұсыныстарында міндеттітүрде күдік тудыратын шарт болады. Мысалы, олар мынаныайтады: • жұмыс беруші сізді бірден жұмысқа алуға дайын екенін, және ол үшін құжаттардың сканын, жеке деректерді немесебанк картасының мәліметтерін жіберуді сұрайды; • ақылы оқудан өтсеңіз, керемет компанияға орналасумүмкіндігіңіз 100% болатынын уәде етеді; • тек сізге арналған ерекше жұмыс ұсынысы барын, оғансілтеме арқылы өтіп танысуға болатынын айтады; • құпия бос орындар тізіміне қол жеткізу үшін сілтемеге өтунемесе бұл мүмкіндікке ақша төлеу қажет дейді. Маңызды ескеретін жайт – HeadHunter өкілдеріүміткерлермен тек HeadHunter Орталық Азия компаниясына тікелей жұмысқа қабылдаужағдайында ғана байланысады. Барлық бос жұмыс орындары тек hh.kz сайтындағы ресмипарақшада ғана жарияланады. Жоғарыда тек алаяқтардың бірнеше айласы мысал ретінде келтірілді, шынында олардың айлалары одан да көп болуы әбден мүмкін.…

16 апреля, 2025 · 9 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықдеректер

Қазақстанда жеке деректерді қорғау шаралары қалай күшейтілуде?

Онлайн-алаяқтық пен жеке деректердің таралу жағдайларының көбеюі алаңдаушылық туғызып отыр. Осыған байланысты Қазақстанда цифрлық қауіпсіздікті күшейтуге бағытталған бірқатар бастамалар жүзеге асырылуда. Бұл туралы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мадиев…

1 апреля, 2025 · 2 мин чтения
kasperskyАйтарлықITАлаяқтық

Алаяқтар стилерлерді қолданып, 2 миллионнан астам банк картасының деректерін ұрлады

Kaspersky Digital Footprint Intelligence бағалауы бойынша, стилер бағдарламаларының шабуылдары нәтижесінде Darknet-ке әлемнің түкпір-түкпірінен 2,3 миллионнан астам пайдаланушы банк карталарының деректері келді. Команда 2023-2024 жылдары қаржылық ақпаратты ұрлаған зиянды бағдарламалардың журнал файлдарын талдағаннан…

7 марта, 2025 · 4 мин чтения
VisaАйтарлықITАлаяқтық

Visa Stay Secure: пайдаланушылар цифрлық төлемдерді қорғауда белсенді бола бастады

Visa компаниясының жаңа зерттеуі Орталық және Шығыс Еуропа, Таяу Шығыс пен Африка (CEMEA) өңірінде тұтынушылардың цифрлық төлемдердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету шараларын белсенді қолданатынын және бұл саладағы хабардарлығының артқанынкөрсетті. Тоғыз жыл қатарынан өткізілетін Stay Secure атты зерттеуге CEMEA өңірінің 17 елінен 5 800 ересек адам қатысты. Нәтижесінде, 97% тұтынушыонлайн-транзакцияларға қатысты қорғау шараларын қолданатыны анықталды. Бұл қолма-қол ақшасыз төлемдердің кеңінен таралуы аясында цифрлық сауаттылықтың артқанын көрсетеді.  Көптеген респонденттер кибералаяқтық қаупін түсінеді, оның ішінде сауалнамаға қатысқан қазақстандықтардың 50%-ы алаяқтардың құрбаны болған. Дегенмен қауіпсіздік шараларын жиі қолдану…

28 февраля, 2025 · 4 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Қазақстандықтар өз атына несие рәсімдеуге телефон арқылы тыйым сала алады

Қазақстанда өз атыңызға несие рәсімдеуге тыйым салу мүмкіндігі пайда болды – тек 1414 нөміріне қоңырау шалу жеткілікті. Бұл шара азаматтарды алаяқтық пен заңсыз несие рәсімдеуден қорғауға бағытталған. Тыйымды белсендіру үшін: ● 1414…

25 февраля, 2025 · 1 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықинтернет

Бал бөшкесіндегі шайыр қасық: интернеттегі алаяқтар өздерінің схемаларында Дубай шоколадының танымалдылығын пайдаланады

«Касперский зертханасының» сарапшылары зиянкестер Дубай шоколадына деген сұранысты жем ретінде пайдаланатын ең көп таралған алаяқтық схемалар туралы айтады. Атап айтқанда, олар өздерін ресми жеткізушілер немесе тәуелсіз сатушылар ретінде көрсете алады. Дубай шоколадының…

5 февраля, 2025 · 2 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықАнтифрод-орталығы

Антифрод орталығының нәтижелері: алты ай ішінде 967 млн теңгеге жалған аударымдардың жолы кесілді

Қазақстанда алты айдың ішінде 967 млн теңге сомасына алаяқтарға аударымдардың алдын алуға көмектескен антифрод орталығы іске қосылды. Орталықты ҚР Ұлттық Банкі 2024 жылдың шілдесінде іске қосты және осы уақытқа дейін 11,7 мың…

23 января, 2025 · 2 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықАФМ

ҚМА 6,2 мың дроп-карталарды анықтады, олардың айналымы 24 миллиард теңгені құрады

2024 жылы қылмыскерлер “дропперлерді” – банк карталары мен есепшоттарды заңсыз кірістерді жасыру үшін рәсімдейтін жеке тұлғаларды белсенді түрде пайдаланды. Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, мұндай 6,2 мың “дроп-карта” анықталып, олардың айналымы 24 миллиард…

9 января, 2025 · 2 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Интернет-алаяқтар туралы шағымдардың 30%-ы мерекелік маусымға тиесілі: не істеу керек?

Мерекелер жақындаған сайын онлайн-платформаларда белсенділік айтарлықтай арта түседі: пайдаланушылар сыйлықтар іздейді, әртүрлі хабарландырулар жариялайды, демалысқа арналған баспана жалдайды және көптеген басқа мәмілелер жасайды. Алайда, белсенділіктің маусымдық өсуі алаяқтардың да назарын аударады, олар…

26 декабря, 2024 · 3 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықжануарлар

Неге үй жануарларын жиі тегін береді, бірақ сирек сатады?

Үй жануарын сатып алу – бұл мұқияттылық пен жауапкершілікті талап ететін маңызды шешім. Дені сау жануарды таңдап, оған жайлы жағдай жасау үшін төменде берілген қарапайым, бірақ маңызды ұсыныстарды орындаңыз. Үй жануарын таңдау:…

17 декабря, 2024 · 3 мин чтения
kasperskyАйтарлықITАлаяқтық

Қате шықты: нейрондық желілер зиянкестерді қалай сатады

«Касперский зертханасында» компания сарапшылары тапқан фишингтік және скам-ресурстарды талдап, жалған беттерде қандай артефактілер үлкен тілдік модельдерді (LLM) қалдыруы мүмкін екенін анықтады. Бұл жалған ресурсты нейрондық желіге негізделген құралдарды қолданатын алаяқтар жасағанын көрсететін…

20 ноября, 2024 · 4 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Қазақстанда алаяқтық несиелерді есептен шығару негіздерін кеңейтуді жоспарлап отыр

Қазақстанда алаяқтық несиелерді есептен шығару негіздерінің тізімін кеңейту, сондай-ақ банктер мен микроқаржы ұйымдарының жауапкершілігін күшейту жоспарлануда. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов депутаттық сауалға берген жауабында хабарлады. Қазіргі уақытта банктер клиент…

12 ноября, 2024 · 2 мин чтения
АйтарлықITАлаяқтықКиберқауіпсіздік

Абайлаңыз, алаяқтар! Интернеттен қызметтерді іздеу кезінде өзіңізді қалай қорғауға болады

Қазіргі уақытта көптеген адамдар интернет арқылы әртүрлі қызметтерді, мысалы, техниканы жөндеу немесе репетиторлық қызметтерді табады. Бұл әдіс жылдам әрі ыңғайлы болғанымен, сапасыз қызмет көрсететін немесе мүлдем орындамайтын алаяқтардың саны да артып келеді.…

23 октября, 2024 · 4 мин чтения