Балаларға қатысты ең үлкен онлайн-қатерлердің бірі — бейтаныс адамдармен байланыс. Олар онлайн-ойындар арқылы балалармен байланысқа түсе алады. «Касперский зертханасы» жүргізген сауалнама нәтижесінде Қазақстандағы ата-аналардың 15%-ы балаларына онлайн-ойындар кезінде әлеуметтік желілерде немесе мессенджерлерде сөйлесуді ұсынғанын айтты.
Ата-аналардың қолданатын шаралары
Балаларын интернетте қорғау үшін Қазақстандағы әрбір екінші ата-ана (53%) балаларға онлайн-қатерлер туралы айтып береді. Көптеген ата-аналар балаларының интернеттегі белсенділігін бақылауға тырысады: баланың интернетте өткізетін уақытын шектейді (30%), браузердегі тарихты үнемі тексереді (26%) немесе оның желідегі уақытын жеке бақылауға тырысады (23%). 9%-ы әлеуметтік желілерде баласының достар тізіміне қосылған.
Кейбір ата-аналар алдын ала балаларын орынсыз контенттен қорғау шараларын қолданады. Мысалы, 15%-ы роутердің баптаулары арқылы орынсыз сайттарға қолжетімділікті бұғаттаған, ал 4%-ы интернет-провайдерден оларды бұғаттауды сұраған.
Балалардың онлайн-активтілігін толық бақылаусыз қадағалауға мүмкіндік беретін арнайы ата-аналық бақылау бағдарламалары бар. Сауалнамаға сәйкес, оларды Қазақстандағы ата-аналардың 28%-ы пайдаланады.
«Интернетте сөйлесу және танысу қалыпты жағдай. Осылайша балалар өздеріне қызығушылықтарына сәйкес достар таба алады. Дегенмен, олар бейтаныс адамдармен хат алмасудың қауіпті екенін түсінуі керек және қандай да бір күмән туындаса, бірден ата-аналарына айтуы қажет. Мысалы, балаға адамсыз жерде жеке кездесуді ұсынса, жеке суреттерді жіберуді өтінсе немесе үйде үлкендер болмаған кезде хабарласуды сұраса, бұл жағдайларда сақтық қажет. Балалардың көмекке жүгінуден қорықпауын қамтамасыз ету үшін отбасында сенімді қарым-қатынас орнату маңызды», — дейді «Касперский зертханасы» компаниясының Қазақстан, Орталық Азия және Моңғолиядағы басқарушы директоры Валерий Зубанов.
Балаларды онлайн-қатерлерден қорғау үшін «Касперский зертханасы» сондай-ақ келесі әрекеттерді ұсынады:
• балаларға ақпараттық қауіпсіздік саласындағы негізгі ұғымдарды түсіндіріп, онлайн-қатерлерге қарсы тұруды және алаяқтардың айла-амалдарын ажыратуды үйрету;
• балаларды өз жеке мәліметтерін шұғыл қажеттіліксіз жарияламауға және күмәнді ресурстарда енгізбеуге дағдыландыру;
• ата-аналық бақылауға арналған арнайы бағдарламаларды пайдалану. Бұл қосымша орынсыз контентті бұғаттайды, балаларға пайдалы цифрлық әдеттер қалыптастыруға көмектеседі, баланың орналасқан жерін бақылауға мүмкіндік береді және тағы басқалары;
• баланың қолданатын барлық құрылғыларына сенімді қорғау шешімін орнату.
*Сауалнама «Касперский зертханасының» тапсырысы бойынша ОнИн компаниясымен Қазақстанда 2024 жылы жүргізілген. Барлығы 1001 адам сұралған.
Al revisar cómo elegir una camiseta de fútbol para uso diario, conviene empezar por la comodidad, la transpirabilidad y la frecuencia de uso. Como comprobación final, conviene asegurarse de que el corte sea compatible con el uso previsto.
